Ubezpieczenie na raka dla mężczyzn — prostata i jelito grube

W skrócie: dwa nowotwory, które dotykają mężczyzn najczęściej — prostaty i jelita grubego — mają zupełnie różny status w systemie publicznym. Na raka jelita grubego jest program przesiewowy NFZ: bezpłatna kolonoskopia dla osób w wieku 50–65 lat, a przy nowotworze jelita u najbliższych krewnych już od 40 lat, bez skierowania. Na raka prostaty populacyjnego programu przesiewowego w Polsce nie ma — badanie PSA robi się z własnej inicjatywy albo na zlecenie lekarza. I rzecz, która najbardziej zaskakuje: protonoterapia refundowana przez NFZ nie obejmuje ani raka prostaty, ani raka jelita grubego, choć w wielu ośrodkach zagranicznych to standardowa opcja leczenia.

Co dostajesz od państwa, a czego nie

Program kolonoskopii jest jednym z lepiej działających elementów polskiej profilaktyki i szkoda, że tak mało mężczyzn z niego korzysta. Nie trzeba skierowania, nie trzeba objawów — wystarczy być w przedziale wiekowym i zgłosić się do placówki realizującej program. Warunkiem jest brak kolonoskopii w ciągu ostatnich dziesięciu lat i brak objawów sugerujących nowotwór.

Ta granica 40 lat przy obciążeniu rodzinnym jest szczególnie warta zapamiętania. Jeśli u Twojego ojca, brata albo dziecka rozpoznano raka jelita grubego, wchodzisz do programu dekadę wcześniej niż reszta populacji.

Protonoterapia — gdzie kończy się refundacja

To jest miejsce, w którym różnica między systemem publicznym a leczeniem za granicą robi się namacalna.

Protonoterapia w ramach NFZ, realizowana w ośrodku w Krakowie, obejmuje ściśle określoną listę rozpoznań: struniaki i chrzęstniakomięsaki, mięsaki podstawy czaszki u dzieci, nowotwory zatok obocznych nosa, nowotwory zarodkowe mózgu u dzieci, glejaki o niskim stopniu złośliwości, czaszkogardlaki, oponiaki, gruczolaki przysadki oraz osobno nowotwory oka.

Nie ma na tej liście raka prostaty ani raka jelita grubego. Nie ma też raka płuca ani piersi. To nie jest zarzut wobec NFZ — lista odzwierciedla wskazania o najlepiej udokumentowanej skuteczności i ograniczoną przepustowość jednego ośrodka. Ale dla pacjenta z rakiem prostaty oznacza to prostą rzecz: jeśli lekarz uzna protonoterapię za optymalną opcję, w Polsce jej nie sfinansujesz.

Druga bariera to programy lekowe. Immunoterapia i terapie celowane są w Polsce dostępne, tylko wejście do programu wymaga spełnienia wszystkich kryteriów włączenia jednocześnie. Wystarczy jeden parametr poza widełkami — stopień zaawansowania, wynik badania molekularnego, wcześniejsza linia leczenia — i pacjent zostaje poza programem, mimo że lek fizycznie w Polsce jest.

Jak w tę lukę wchodzi polisa onkologiczna

Polisa typu Global Doctors nie wypłaca gotówki. Organizuje i finansuje leczenie za granicą: do 1 mln EUR w wariancie podstawowym, obejmującym świat bez USA i Polski, albo do 2 mln EUR w wariancie rozszerzonym, który dokłada Stany Zjednoczone. Dla dorosłego składka zaczyna się od 81 zł miesięcznie w wariancie podstawowym i 93 zł w rozszerzonym. Wiek wejścia to 18–64 lata, z ochroną kontynuowaną do 85. roku życia.

Różnią się też karencje: 180 dni w wariancie podstawowym i 90 dni w rozszerzonym. Warto o tym pamiętać przy wyborze, bo to pół roku albo kwartał, w którym ochrony jeszcze nie ma.

Podstawą wypłaty nie jest katalog nowotworów, tylko definicja. Nowotwór złośliwy to w tych warunkach każdy nowotwór charakteryzujący się niekontrolowanym wzrostem i inwazją tkanek. Rak in situ, czyli ograniczony do nabłonka i nieatakujący zrębu, jest poza tą definicją — w klasyfikacji TNM odpowiada mu oznaczenie Tis. Praktycznie: o Twoim zakresie decyduje litera i cyfra przy „T" w wyniku histopatologicznym, a nie nazwa choroby. Przy raku prostaty, gdzie stopniowanie ma szczególne znaczenie kliniczne, to rozróżnienie jest istotne.

Trzy rzeczy, których polisa nie zrobi, i lepiej wiedzieć o nich zawczasu. Nie sfinansuje badań wykonywanych po to, żeby potwierdzić diagnozę — diagnostyka potwierdzająca jest wyłączona. Nie pokryje kosztów poniesionych przed zatwierdzeniem roszczenia, bo wszystko wymaga uprzedniej autoryzacji. I nie obejmie zabiegów profilaktycznych.

Co zrobić w praktyce, w kolejności

Do 40. roku życia — jeśli w rodzinie były nowotwory, ustal u kogo i w jakim wieku. Nowotwór u rodzica przed pięćdziesiątką jest informacją, która zmienia zarówno Twoją ścieżkę profilaktyczną, jak i możliwość ubezpieczenia się.

Około 40. roku życia — przy obciążeniu rodzinnym wchodzisz do programu kolonoskopii. To też ostatni komfortowy moment na kupno ochrony, bo ubezpieczenie kupuje się póki się jest zdrowym.

Po 50. roku życia — kolonoskopia w ramach programu NFZ, bez skierowania. Rozmowa z lekarzem o PSA i o tym, czy w Twoim przypadku ma sens.

Po diagnozie — karta DiLO. Daje maksymalnie siedem tygodni na diagnostykę i dwa tygodnie od zgłoszenia do rozpoczęcia leczenia, a świadczenia w pakiecie onkologicznym są bez limitu. To narzędzie, po które trzeba się upomnieć samemu.

Przeczytaj również

• Jak wybrać ubezpieczenie na wypadek nowotworu
• Czego NFZ nie refunduje — nowoczesne terapie