Ile realnie kosztuje chemioterapia i leki poza NFZ

W skrócie: nie podam Ci jednej kwoty, bo każda konkretna liczba krążąca w internecie na ten temat jest albo wyrwana z kontekstu, albo zmyślona. Koszt leczenia onkologicznego poza NFZ nie jest ceną jednej usługi, tylko sumą kilku niezależnych pozycji, z których każda ma inną skalę. Sam lek to zwykle najdroższy element, ale dochodzą do niego podanie, hospitalizacja, diagnostyka kontrolna i leczenie powikłań. Skalę najlepiej pokazują liczby z samych produktów ubezpieczeniowych: limit na leki będące kontynuacją leczenia ustawiany jest na 50 000 EUR, a suma na całe leczenie za granicą na 1 lub 2 mln EUR. Nikt nie ustawia takich limitów dla kosztów rzędu kilkunastu tysięcy złotych.

Z czego składa się rachunek

Dwie ostatnie pozycje są w rozmowach pomijane, a w praktyce domowego budżetu potrafią zaboleć najbardziej — bo ponosi się je co tydzień przez wiele miesięcy, przy dochodzie obniżonym do 80% podstawy zasiłku chorobowego.

Dlaczego cenniki niewiele mówią

Placówki prywatne publikują cenniki, ale przeniesienie z nich pojedynczej pozycji na własną sytuację prowadzi na manowce, i to z trzech powodów.

Dawka zależy od pacjenta. Wiele leków onkologicznych dawkuje się według masy ciała albo powierzchni ciała. Ta sama terapia u dwóch osób to dwie różne kwoty.

Liczba cykli nie jest znana z góry. Leczenie prowadzi się do progresji, do wyczerpania odpowiedzi albo do ustalonej liczby cykli — a to rozstrzyga się w trakcie, nie na starcie.

Cena leku to nie cena leczenia. Do niej dochodzi cała reszta z tabeli powyżej.

Dlatego jedyna liczba, jaką warto traktować poważnie, to kosztorys wystawiony przez konkretną placówkę dla konkretnego pacjenta po zapoznaniu się z dokumentacją. Wszystko inne jest szacowaniem cudzej sytuacji.

Co mówią o skali liczby z ubezpieczeń

Tu robi się ciekawie, bo produkty ubezpieczeniowe są wyceniane przez aktuariuszy na podstawie rzeczywistych rachunków, a nie odczuć.

Polisa onkologiczna typu Global Doctors ustawia sumę na 1 000 000 EUR w wariancie podstawowym i 2 000 000 EUR w rozszerzonym, obejmującym również Stany Zjednoczone. Refundacja leków będących niezbędną kontynuacją leczenia po powrocie ma limit 50 000 EUR. Świadczenie szpitalne wynosi 100 EUR za dzień, maksymalnie przez 60 dni. Opieka kontrolna trwa 36 miesięcy.

Te liczby mówią o skali problemu więcej niż jakikolwiek cennik: ubezpieczyciel przewiduje, że samo doleczenie farmakologiczne po zakończonej terapii może sięgnąć równowartości ponad dwustu tysięcy złotych, a całe leczenie — wielokrotności tej kwoty.

Podobny sygnał płynie z regulacji publicznych. Roczna suma wydatków na ratunkowy dostęp do technologii lekowych nie może przekroczyć 4% środków przeznaczonych na leki w programach lekowych i chemioterapii, a pojedyncza zgoda obejmuje maksymalnie 3 miesiące albo trzy cykle leczenia. Gdyby chodziło o drobne kwoty, nie budowano by wokół nich takich zabezpieczeń budżetowych.

Co realnie płacisz w Polsce, a czego nie

Uczciwe postawienie sprawy wymaga powiedzenia, że standardowa chemioterapia w ramach NFZ jest dla pacjenta bezpłatna, a karta DiLO daje maksymalnie siedem tygodni na diagnostykę i dwa tygodnie od zgłoszenia do rozpoczęcia leczenia, przy świadczeniach w pakiecie onkologicznym bez limitu. To działa i nie ma sensu tego podważać.

Pieniądze pojawiają się w trzech konkretnych miejscach:

Gdy terapia jest poza programem lekowym albo pacjent nie spełnia wszystkich kryteriów włączenia naraz. Wtedy lek trzeba sfinansować samodzielnie lub uruchomić RDTL.

Gdy pacjent nie chce czekać i wykonuje diagnostykę prywatnie, żeby przyspieszyć rozpoznanie.

Gdy optymalna metoda nie jest w Polsce dostępna — na przykład protonoterapia, refundowana wyłącznie dla ściśle określonej listy rozpoznań, wśród których nie ma raka płuca, piersi, prostaty ani jelita grubego.

Czego nie sfinansuje polisa onkologiczna

Żeby nikt nie kupił jej z błędnym wyobrażeniem: to nie jest budżet do swobodnego wydania na leczenie w Polsce.

Nie wypłaca gotówki. Finansuje leczenie poza Polską, po uprzedniej autoryzacji. Koszty poniesione przed zatwierdzeniem roszczenia nie kwalifikują się do pokrycia. Diagnostyka wykonywana w celu potwierdzenia diagnozy jest wyłączona. Leczenie niestandardowe lub niezgodne z międzynarodowymi wytycznymi również. Świadczenia „po powrocie", czyli leki i opieka kontrolna, przysługują wyłącznie po leczeniu za granicą zorganizowanym w ramach polisy.

Jeśli więc szukasz produktu, który zwróci Ci fakturę za prywatną chemioterapię w Warszawie, to nie jest ten produkt. Tę rolę pełni umowa poważnych zachorowań w polisie na życie, gdzie wypłata jest gotówkowa i bezwarunkowa co do przeznaczenia — tylko jej skala to kilkanaście do trzydziestu tysięcy złotych, a nie setki tysięcy.

Przeczytaj również

• Ile kosztuje leczenie raka za granicą
• NFZ vs prywatne leczenie raka